پر منقول مالونو د رهني حقونو د ثبتولو سیستم

د افغانستان بانک د رهني حقونو د ثبتولو نوی او بشپړ برښنایي سیستم د منقول مالونو د رهن قانون د احکامو او د رهني حقونو د اطلاعیو د ثبتولو مقررې په رڼا کې له نړیوالو معیارونو سره سم جوړ کړی دی. دغه سیستم په ملي کچه د یوه برښنایي سیستم ټول شرایط لکه سراسري والی، اغیزمنتیا او روڼتیا لري.

نوموړی سیستم دوه اساسي موخې لري: لومړنۍ موخه یې د رهني حقونو د اطلاعیو له موجودیت څخه د ثالث اشخاصو خبرول او دویمه موخه یې د رهني اطلاعیې د نیټې او وخت پر بنسټ د رهني حقونو د تقدم تثبیتول دي.

د مالکیت ثبتولو لکه د غیر منقول جایدادونو د ثبت پر خلاف، د مالکیت ثبتولو ډاډمن معاملات د مالکیت حق نه انتقالوي او د ثبتولو دفتر یوازې پر منقول جایداد د پور ورکوونکي رهني حق چې په اطلاعیه کې توضیح شوی، خپروي. د رهني اطلاعیو د ثبتولو مقررې پر بنسټ، د افغانستان بانک د منقول جایدادونو د تضمین ثبتولو د دفتر سیستم او مسؤولین د ثبت شویو معلوماتو د اعتبار یا سموالي مسؤولیت او اختیار نه لري، ځکه رهني اطلاعیې د شته اسنادو پر بنسټ د مالي مؤسسو لخوا په سیستم کې درج کیږي او د اشتباه یا ناسمو معلوماتو په حالت کې، اړونده مالي مؤسسه د رهني تقدم حق، امتیاز له لاسه ورکوي.

ثبت شوې رهني اطلاعیه یوازې لاندیني موارد لري:

  •     د پور اخیستونکي هویت (رهن ورکوونکی)
  •     د پور ورکوونکي نوم او د اړیکې معلومات (رهن اخیستونکی)
  •     د وړاندې شوي تضمین په اړه ټولیز یا ځانګړي توضیحات


د ثبتولو دفتر د مسئولینو د څیړنې لپاره هیڅ ډول اسناد اړین نه ګڼل کیږي. که څه هم، ځینې احصائیوي معلومات باید د افغانستان بانک ته وسپارل شي خو دغه ارقام پټ دي او دریمګړي کسان ورته لاسرسی نه لري. له هیڅ محدودیت پرته د ثتبولو له دفتر څخه استفاده کول د ټولو لپاره د انټرنیټ له لارې د لاسرسۍ وړ ده.

هر څوک کولای شي له هیڅ محدودیت پرته ۲۴ ساعته د اوونۍ په اووه ورځو کې د رهني حقونو د ثبتولو سیستم ته لاسرسی ولري. د ثبتولو په سیستم کې لټون د پور اخیستونکي د مالیاتي تشخیصه شمیرې، د تذکرې شمیرې او د پاسپورت شمیرې څخه په استفادې تر سره کیدای شي. د نوموړ اسناد استفاده په دې پورې اړه لري چې پور اخیستونکی شرکت دی او یا انفرادي شخص. د اطلاعیې د ثبت شمیره او د نقلیه واسطې د پیژندنې شمیره (د شاسي شمیره) چې د تضمین په توګه ایښودل شوي وي، هم د لټون لپاره کارول کیدای شي.

سوداګریز بانکونه، پور ورکوونکي بنسټونه او یا نور مالي بنسټونه چې په افغانستان کې د رهني حقونو د ثبت او ساتنې غوښتونکي وي، کولای شي د «پیرودونکي حساب» د ثبتولو په دفتر کې پرانیزياو د انټرنیټ له لارې د اطلاعیو د ثبتولو بهیر پیل کړي. د «پیرودونکي حساب» جوړول ډیر ساده دي او د یوې فورمې په ډکولو سره د انټرنیټ له لارې تر سره کیږي. کله چې نوموړې فورمه ومنل شوه، پيرودونکی کولای شي د افغانستان بانک له هرې څانګې څخه خپل حساب ته پیسې ورزیاتې کړي او د منقول مالونو پر تضمینانو د رهني حقونو د ثبتولو سیستم څخه استفاده وکړي. د پيرودونکي حساب څخه په استفادې تاسې کولای شئ رهني اطلاعیې ثبت او د اړتیا په حالت کې تصدیق شوي رپوټونه لاسته راوړئ.